Албатта ҳукм Аллоҳникидур |
 |
Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт |
|
«لَدِرْهَمُ رِبًا أَشَدُّ عِنْدَ اللهِ تَعَالَى مِنْ سِتٍّ وَثَلاَثُونَ زَنِيَّةً فِى الْخَطِيئَةِ»
«Рибо билан келган бир дирҳам Аллоҳнинг наздида хатолик борасида ўттиз олти марта зино қилгандан ҳам қаттиқроқдир».84
Ҳоким Ибн Масъуддан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар с.а.в. шундай деганлар:
«اَلرِّبَا ثَلاَثَةٌ وَسَبْعُونَ بَابًا أَيْسَرُهَا أَنْ يَنْكِحَ الرَّجُلُ أُمَّهُ, وَإِنْ أَرْبَى الرِّبَا عَرَضُ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ»
«Рибонинг етмиш уч боби бор. Уларнинг энг енгили кишининг ўз онасини никоҳ қилиб олиши(га тенг). Рибонинг ҳам рибоси мусулмон кишининг таклифидир».85
Хўш, у қандай жиноят бўлдики, уни қилган одам Аллоҳ ва росулига қарши уруш очган ҳисобланса? У қандай жиноят бўлдики, уни содир этган одам ўттиз олти марта зино қилгандан ҳам қаттиқроқ гуноҳ қилгандек ёки ўз онасини никоҳлаб олгандек бўлса? У рибодир. Рибоки, жамиятларни парчалайди, уларни очкўзлик, мустамлакачилик, қонларни сўриш чоҳига йиқитади, одамларни қул қилиш даражасигача олиб боради. Ажабланарли жойи шундаки, у қадимда ҳам мавжуд бўлган, ҳозир ҳам мавжуд. Шакллар турлича бўлса-да, одамларни қул қилиш, энг ёвуз, энг разил, энг жирканч воситаларни қўллашдан ҳам тап тортмаслик, юртлару одамларни барбод қилиб бўлса ҳам дунё кўпайтириш ортидан итдек югуриш жиҳатидан бир-биридан фарқ қилмайди.
Исломдан олдинги жоҳилият даврида судхўрлар рибодан одамларни қул қилиш воситаси сифатида фойдаланардилар. Судхўр муддат ортгани сайин қарзни ҳам ошириб бораверарди. Ҳатто қарздор қарзини тўла олмайдиган даражага бориб қоларди. Шу билан у ўзини сотишга мажбур бўларди-да, сотиладиган, сотиб олинадиган, хорланадиган, хўрланадиган қулга айланарди. Пулдорлар қулларини кўпайтириш, уларнинг турар жойларини тортиб олишда бошқа воситалар қаторида рибодан ҳам фойдаланардилар.
Демак, рибо одамларни қул қилиш, уларнинг қонини сўриш, улар устидан ҳукмрон бўлиб олиш воситаларидан бири эди.
Йиллар давомида жамиятлар ривожланганига қарамасдан, шу кунгача рибонинг мана шу белгиси ҳамон мавжуд. Ҳозирда
(84) Тафсири Қуртубий: 3/364.
(85) Мустадрак: 2/37. Дуррул Мансур: 1/364. Мажмауз завоид: 4/116.
189-бет
Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232
|